4 december 2018 ←Terug naar overzicht

" Een medewerker van ons mobiel crisisteam, IMPACT, behandelde het onderwerp "depressie en angst bij ouderen". Lees hier het verslag van dit Zorgcafé. "

Voor een 30- tal geïnteresseerde toehoorders behandelde Mevrouw Ann Vermeulen dit delicate onderwerp op een heel bevattelijke wijze. Ze is psychiatrisch verpleegkundige en heeft heel lang  gewerkt in ’t Psychiatrisch Centrum O.L.Vrouw van Vrede- ‘Achterkapelleke’. Nu werkt ze sinds 2013 in IMPACT, een mobiel crisisteam van het Netwerk Geestelijke Gezondheidszorg van Zuid- West- Vlaanderen: www.psyzuid.be/nl/aanhuis/impact

Ze werken daar met een 8- tal psychiatrisch verplegenden, die in noodsituaties aan huis komen. Dat kan momenteel al in Menen, Lauwe, Rekkem, Wervik, Geluwe, Wevelgem, Gullegem, Moorsele en Dadizele.

Ze vertelt vanuit haar jarenlange ervaring.

Geestelijke gezondheidszorg zit nog altijd in de taboesfeer, de Vlaming durft niet gemakkelijk hulp vragen, maar ¼ heeft geestelijke problemen-  er zijn per dag 3à4 zelfmoorden, vaak bij ouderen.

Hoe herken je een DEPRESSIE?

Als een persoon overwegend in een sombere stemming leeft, zichzelf verwaarloost, geen zin meer heeft in de gewone dagelijkse handelingen: eten, zich wassen, naar buiten komen, contact houden-  een veranderende houding vertoont en andere gewoontes, verontrustende uitspraken doet en concentratieproblemen heeft- en dat blijft duren- dan is het depressie. Depressie= geen goesting meer. (Burn- out= geen energie meer).

Depressieve mensen lijden, voelen zich eenzaam, ook in gezelschap, zien het niet meer zitten, hebben soms zelfmoordplannen, vragen zich voortdurend af: welke zin heeft het nog allemaal…

Wie het nooit meemaakte, kan niet begrijpen hoe het is om depressief te zijn en zeker niet hoe het is om met een depressief persoon samen te leven en dagelijks mee om te gaan.

Wat zijn de oorzaken van depressie?

Uitwendige: vooral negatieve gebeurtenissen: grote tegenslagen, verlies, rouw.

Endogene (inwendige): soms een combinatie van factoren: erfelijk? Te weinig draagkracht. Energie: als een platte batterij. De ene kan meer aan dan de andere.

Tips bij depressiviteit.

Weten dat verdriet en rouw normaal zijn bij tegenslagen en verlies. ’t Zou abnormaal zijn indien er geen verdriet was. Als er niets anders is dan verdriet en ’t blijft duren, dan moet er iets gebeuren.

Zoek naar: wat geeft energie ? Bezoek? Muziek? Praten? Schrijven? Tekenen? Iets waarin de depressieve persoon zichzelf kan uiten. Hij (zij) moet toelaten dat iemand aandachtig luistert. Zich niet afsluiten, naar  buiten komen, contact zoeken, telefoneren, mailen, een smsje…
Zorgen  voor een zekere regelmaat die houvast biedt: op een vast uur opstaan, ontbijten, zich verzorgen. Proberen een balans te zoeken tussen inspanning en ontspanning, lijstjes maken, activiteitjes plannen: achteraf schrappen of afvinken geeft moed: ik heb iets gedaan! Actie afwisselen met rust.

Zorg voor zaken rondom die  een goed gevoel geven: foto’s, bloemen, dingen ordenen…

Omgaan met iemand met depressie.

Spreek in de eerste plaats met de huisarts. Herken het lijden, laat praten over zelfmoord, zodat er geen schuldgevoel blijft hangen, vraag naar plannen. Stel jezelf de vraag of de situatie nog veilig is, indien niet: zoek (professionele) hulp, er moet veiligheid ingebouwd worden, je mag de depressieve persoon niet alleen laten, zoek beschermende factoren, wees vooruitziend. Als partner mag je je niet mee- isoleren, je moet aandacht voor jezelf behouden, je bent geen hulpverlener!

Of een depressie vanzelf kan genezen?

Wellicht, maar ’t kan heel lang duren en de depressieve mens lijdt.

Medicatie?

Antidepressiva gebruiken is niet bangelijk en niet verslavend. Een psychiater, gespecialiseerd in de materie, moet zoeken naar de gepaste medicatie, met het minst gevaarlijke nevenwerkingen. Antidepressiva werkt na een 3- tal weken. Daarvóór kunnen  allerhande nevenwerkingen opduiken: paniekgedrag, angsten, slaapproblemen, innerlijke onrust. De dokter kan benzodiazepines voorschrijven om dat allemaal te blokkeren, maar gezien dat soort medicatie wél verslavend is, moet het gebruik er van beperkt worden: ze zijn wél gevaarlijk. Ze veroorzaken concentratieproblemen, evenwichtsstoornissen, verlies van alertheid. Antidepressiva gebruik je zolang de dokter zegt- soms een leven lang- dus: nooit snel en op eigen initiatief stopzetten.

Therapie?

Praten helpt. Nadenken is positief, brengt oplossingen, en kan stopgezet worden.

Piekeren overheerst , het hoofd zit vol, ’t is een neerwaartse spiraal. Piekeren moet onderbroken worden door activiteiten die aandacht vagen: bewegen, naar buiten gaan, wandelen. Bij praten: het accent leggen op wat wél goed was, wat deugd doet. Complimenten geven vleugeltjes. Herhaal ze. Wat niet werkt: niet herhalen. Probeer in de omgang negatief denken om te buigen naar positief. Stel je de vraag ‘oe ist?’, wacht dan op antwoord!

En wat met ANGST?

Spanning is positief, geeft adrenaline, positieve energie. Angst van korte duur zet aan tot actie. Als angst lang duurt, wordt het een angststoornis, kan leiden tot paniek, geeft grote druk. Een heel grote vorm van angst kan paniekaanvallen geven met hyperventilatie. Die aanvallen kunnen voorkomen in een grote menigte, maar ook in eenzaamheid.

Bij het ouder worden is het vooral de angst om te vallen, bang zijn van incontinentie, zodat de oudere nooit meer op zijn gemak is, niet meer naar buiten durft, geïsoleerd raakt. Angst om alleen te zijn, om alleen over te blijven. Soms zijn dit gevolgen van een stress - situatie in het verleden- die nu herhaald wordt. Angst kan ook ontstaan door dwangmatige controle: alles willen beheersen, tot in de puntjes, en dat lukt nooit.

Ga de confrontatie met de angst aan: om je later vrijer te voelen, omdat je die angst doorbroken hebt.

 

HOE EN WANNEER WORDT CONTACT OPGENOMEN MET ‘IMPACT’?

Een crisissituatie is heel individueel. De huisarts is het eerste aanspreekpunt. Die neemt dan, indien nodig, contact op met IMPACT. De verbonden psychiatrisch verplegenden werken de hele dag- de kosten zijn laag- ze luisteren en werken opname- voorkomend. Ze werken hier en nu!

De dienst Geestelijke Gezondheidszorg is gelegen in de Oude Leielaan en er zit ook een psycholoog in het Pyramide- team, op het Vandermerschplein, voor zaken die dringend moeten aangepakt worden: afspraak binnen de week.

Voor chronisch depressieven is er het AMPHORA- team, voor langdurige zorg en ondersteuning, dat inspeelt  op verschillende factoren. Hun huisbezoeken zijn minder intensief, maar er is blijvend overleg met verschillende diensten. En: er is een wachtlijst.

 

Enkele nuttige adressen- maar er zijn er veel meer.

www.depressiehulp.be

www.fitinjehoofd.be

www.zelfmoord1813.be

 

Er werden veel vragen gesteld,-die allemaal een degelijk antwoord kregen- wat bewijst dat grote bezorgdheid leeft onder de ouderen.

Drie jongeren uit het Wijkgezondheidscentrum De Pyramide woonden de interessante uiteenzetting bij.

 

Annie Vandewalle